1. POSTANOWIENIA OGÓLNE I PODSTAWA OPRACOWANIA

1.1. Przedmiot Instrukcji

Niniejsza Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego, zwana dalej „Instrukcją” lub „IBP”, określa warunki ochrony przeciwpożarowej oraz zasady postępowania w przypadku powstania pożaru lub innego miejscowego zagrożenia w Domu Parafialnym im. św. Jana Pawła II w Jaworniku.

Instrukcja obejmuje cały budynek, tj. parter oraz poddasze użytkowe.

Instrukcja przeznaczona jest w szczególności dla Parafii jako właściciela i zarządzającego obiektem, osób odpowiedzialnych za jego bieżące użytkowanie oraz osób i podmiotów korzystających z pomieszczeń Domu Parafialnego.

1.2. Podstawa opracowania

Instrukcję opracowano na podstawie:

1. ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej – w aktualnym brzmieniu;
2. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów – w aktualnym brzmieniu;
3. przepisów techniczno-budowlanych dotyczących ochrony przeciwpożarowej budynków;
4. dokumentacji projektowej budynku katechetyczno-parafialnego, w tym części dotyczącej wymogów ochrony przeciwpożarowej;
5. projektu branży sanitarnej – instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej i gazowej;
6. projektu instalacji centralnego ogrzewania;
7. rzutów architektonicznych parteru i poddasza;
8. informacji dotyczących aktualnego sposobu użytkowania budynku;
9. Instrukcji użytkowania Domu Parafialnego im. św. Jana Pawła II w Jaworniku;
10. Zasad korzystania z Domu Parafialnego im. św. Jana Pawła II w Jaworniku.

Instrukcja podlega aktualizacji co najmniej raz na 2 lata, a także po zmianach sposobu użytkowania obiektu lub procesu technologicznego mających wpływ na zmianę warunków ochrony przeciwpożarowej.

2. CHARAKTERYSTYKA OBIEKTU

2.1. Dane podstawowe

Obiekt: Dom Parafialny im. św. Jana Pawła II w Jaworniku

Właściciel: Parafia Rzymskokatolicka pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Jaworniku

Rodzaj budynku: budynek wolnostojący, niepodpiwniczony, parterowy z poddaszem użytkowym.

Podstawowe parametry techniczne:

• powierzchnia zabudowy – 189,90 m²;
• powierzchnia całkowita – 383,30 m²;
• powierzchnia użytkowa łącznie – 273,83 m²;
• powierzchnia użytkowa parteru – 144,34 m²;
• powierzchnia użytkowa poddasza – 129,49 m²;
• kubatura – 1 463,95 m³;
• liczba kondygnacji nadziemnych – 2;
• wysokość budynku – 9,965 m;
• budynek zakwalifikowany jako niski (N);
• maksymalne wymiary w rzucie – około 13,40 × 15,35 m.

2.2. Przeznaczenie budynku

Zgodnie z dokumentacją projektową:

• parter przeznaczony jest na sale spotkań oraz pomieszczenia socjalne, sanitarne i pomocnicze – kategoria zagrożenia ludzi ZL III;
• poddasze obejmuje pomieszczenia o funkcji mieszkalnej – kategoria zagrożenia ludzi ZL IV.

Parter może być udostępniany osobom i podmiotom zewnętrznym na zasadach określonych przez Parafię.

Poddasze nie jest objęte zwykłym udostępnianiem podmiotom zewnętrznym, chyba że Parafia postanowi inaczej.

3. LICZBA OSÓB I SPOSÓB UŻYTKOWANIA

W sali spotkań na parterze przewidziano maksymalnie 49 osób, w pozostałych pomieszczeniach socjalno-sanitarnych parteru przewidziano maksymalnie po 5 osób.

Dla celów organizacyjnych i bezpieczeństwa przyjmuje się, że liczba ta oznacza maksymalną łączną liczbę osób mogących jednocześnie przebywać w udostępnianej części parteru, obejmującą uczestników spotkania, prowadzących, opiekunów, organizatorów oraz osobę odpowiedzialną za grupę.

Korzystający z Domu Parafialnego zobowiązany jest przestrzegać powyższego limitu.

Kotłownia nie jest pomieszczeniem udostępnianym użytkownikom zewnętrznym.

4. WARUNKI OCHRONY PRZECIWPOŻAROWEJ

4.1. Podział na strefy pożarowe

Zgodnie z dokumentacją projektową budynek podzielono na następujące strefy pożarowe:

• parter – ZL III – sale spotkań i pomieszczenia socjalno-sanitarne;
• poddasze – ZL IV – pomieszczenia mieszkalne/noclegowe.

Dokumentacja projektowa przyjmuje dla budynku klasę odporności pożarowej „D”.

Dla części zakwalifikowanej do ZL III wskazano m.in.:

• główna konstrukcja nośna – R30;
• strop – REI30;
• ściany zewnętrzne – EI30.

Elementy oddzielenia przeciwpożarowego pomiędzy strefami oraz występujące w nich zamknięcia powinny być utrzymywane zgodnie z dokumentacją projektową i nie mogą być samowolnie przebudowywane, demontowane ani pozbawiane wymaganych właściwości.

4.2. Parametry pożarowe

W budynku nie przewiduje się magazynowania ani przerobu materiałów niebezpiecznych pożarowo.

W dokumentacji projektowej przyjęto gęstość obciążenia ogniowego:

Qd < 500 MJ/m².

W dokumentacji projektowej nie wskazano pomieszczeń ani przestrzeni zagrożonych wybuchem.

5. INSTALACJE I URZĄDZENIA TECHNICZNE

5.1. Instalacja gazowa

Budynek zasilany jest w gaz z sieci gazowej.

Zgodnie z dokumentacją branży sanitarnej główny kurek gazowy oraz gazomierz znajdują się               w szafce zlokalizowanej na ścianie budynku od strony północnej.

Wewnętrzna instalacja gazowa została zaprojektowana do zasilania kotła gazowego oraz urządzeń kuchennych.

Kocioł gazowy znajduje się w kotłowni na parterze, w pomieszczeniu 1/05.

Kocioł posiada zamkniętą komorę spalania.

Kotłownia nie jest udostępniana osobom i grupom korzystającym z Domu Parafialnego. Dostęp do niej powinny posiadać wyłącznie osoby upoważnione przez Parafię.

Instalacja gazowa oraz urządzenia gazowe powinny być użytkowane, kontrolowane i konserwowane zgodnie z obowiązującymi przepisami, dokumentacją techniczną oraz zaleceniami producentów.

5.2. Instalacja elektryczna

Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną.

Główny wyłącznik energii elektrycznej znajduje się w tablicy rozdzielczej TR1, zlokalizowanej w pomieszczeniu 1/01 – wiatrołap, na parterze budynku.

Miejsce lokalizacji głównego wyłącznika energii elektrycznej powinno być odpowiednio oznakowane.

Głównego wyłącznika energii elektrycznej znajdującego się w TR1 nie należy utożsamiać z przeciwpożarowym wyłącznikiem prądu w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych. Dokumentacja projektowa nie przewidywała obowiązku wyposażenia przedmiotowego budynku w przeciwpożarowy wyłącznik prądu.

W przypadku pożaru, jeżeli warunki na to pozwalają i czynność może zostać wykonana bez narażania życia lub zdrowia, należy wyłączyć zasilanie elektryczne budynku za pomocą głównego wyłącznika znajdującego się w tablicy TR1.

Czynności tej nie należy podejmować, jeżeli dostęp do tablicy znajduje się w strefie objętej pożarem, zadymieniem lub innym zagrożeniem.

5.3. Instalacja odgromowa

Zgodnie z dokumentacją projektową budynek wyposażono w instalację odgromową.

Instalację należy utrzymywać w należytym stanie technicznym i poddawać wymaganym kontrolom okresowym.

5.4. Instalacje i urządzenia przeciwpożarowe

Zgodnie z dokumentacją projektową dla budynku nie przewidziano obowiązku stosowania:

• hydrantów wewnętrznych;
• instalacji systemu sygnalizacji pożaru (SSP);
• przeciwpożarowego wyłącznika prądu.

Jeżeli w budynku znajdują się czujki dymu, elementy instalacji alarmowej lub inne urządzenia poprawiające bezpieczeństwo, należy utrzymywać je w stanie sprawnym oraz użytkować zgodnie z instrukcjami producentów.

Urządzeń tych nie należy określać jako system sygnalizacji pożaru (SSP), jeżeli nie stanowią formalnie takiego systemu.

5.5. Autonomiczne czujki dymu i tlenku węgla

W pomieszczeniach, dla których aktualne przepisy wymagają zastosowania autonomicznych czujek dymu, należy zapewnić ich montaż, utrzymanie i sprawność zgodnie z obowiązującymi wymaganiami.

W przypadku kotła gazowego zastosowanego w przedmiotowym budynku proces spalania odbywa się w urządzeniu z zamkniętą komorą spalania.

Z samego faktu użytkowania takiego kotła nie wynika obowiązek wyposażenia kotłowni w autonomiczną czujkę tlenku węgla przewidzianą dla pomieszczeń, w których odbywa się proces spalania paliwa.

Nie wyklucza to zastosowania czujki CO jako dodatkowego, dobrowolnego środka bezpieczeństwa.

6. WYPOSAŻENIE W GAŚNICE

Budynek należy wyposażyć w gaśnice zgodnie z obowiązującymi przepisami i charakterem występujących zagrożeń.

Jedna jednostka masy środka gaśniczego 2 kg lub 3 dm³ zawartego w gaśnicach powinna przypadać na każde 100 m² powierzchni strefy pożarowej ZL III i ZL IV.

Gaśnice należy rozmieszczać:

• w miejscach łatwo dostępnych i widocznych;
• w szczególności przy wejściach do budynku, na drogach komunikacji ogólnej oraz w rejonie wyjść;
• w miejscach nienarażonych na uszkodzenia mechaniczne i działanie źródeł ciepła.

Odległość z każdego miejsca w obiekcie, w którym może przebywać człowiek, do najbliższej gaśnicy nie powinna przekraczać 30 m.

Do gaśnic należy zapewnić dostęp o szerokości co najmniej 1 m.

Miejsca usytuowania gaśnic należy oznakować odpowiednimi znakami bezpieczeństwa.

7. WARUNKI I ORGANIZACJA EWAKUACJI

Z każdego pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi należy zapewnić możliwość bezpiecznego opuszczenia pomieszczenia i budynku.

Dokumentacja projektowa wskazuje, że wymagane długości przejść i dojść ewakuacyjnych w zaprojektowanym układzie budynku nie są przekroczone.

Drogi komunikacyjne, przejścia oraz wyjścia służące ewakuacji muszą być stale utrzymywane w stanie umożliwiającym ich natychmiastowe wykorzystanie.

Zabrania się:

• zastawiania dróg i wyjść ewakuacyjnych;
• ograniczania wymaganej szerokości przejść;
• blokowania drzwi służących do ewakuacji;
• składowania na drogach komunikacji ogólnej materiałów mogących utrudnić ewakuację lub zwiększyć zagrożenie pożarowe.

Kierunki ewakuacji i wyjścia należy oznakować odpowiednimi znakami bezpieczeństwa.                 

Drzwi balkonowe i inne drzwi prowadzące bezpośrednio na zewnątrz mogą zostać wykorzystane do opuszczenia budynku w przypadku zagrożenia, jeżeli ich użycie w konkretnych warunkach jest bezpieczne.

Osoba odpowiedzialna za grupę korzystającą z Domu Parafialnego powinna znać przebieg dróg wyjścia z udostępnianych pomieszczeń.

W przypadku pożaru lub innego zagrożenia osoba odpowiedzialna:

1. przerywa prowadzone zajęcia lub spotkanie;
2. informuje uczestników o konieczności opuszczenia budynku;
3. kieruje uczestników najkrótszą bezpieczną drogą na zewnątrz;
4. w miarę możliwości, bez narażania własnego bezpieczeństwa, sprawdza, czy wszystkie osoby z powierzonej jej grupy opuściły pomieszczenia;
5. zwraca szczególną uwagę na dzieci oraz osoby wymagające pomocy;
6. po opuszczeniu budynku nie dopuszcza do ponownego wejścia uczestników do czasu uzyskania zgody służb ratowniczych lub osoby kierującej działaniami.

8. POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU POŻARU

Osoba, która zauważyła pożar lub inne bezpośrednie zagrożenie, powinna:

1. niezwłocznie zaalarmować osoby znajdujące się w budynku;
2. rozpocząć ewakuację osób znajdujących się w strefie zagrożenia;
3. powiadomić Państwową Straż Pożarną, dzwoniąc pod numer 112 lub 998;
4. podać:
   • miejsce zdarzenia;
   • rodzaj zagrożenia;
   • informację, czy zagrożeni są ludzie;
   • swoje imię i nazwisko oraz numer telefonu;
5. powiadomić przedstawiciela Parafii;
6. jeżeli można to zrobić bezpiecznie, wyłączyć zasilanie elektryczne budynku za pomocą głównego wyłącznika w tablicy TR1 w pomieszczeniu 1/01 – wiatrołapie;
7. jeżeli zachodzi taka potrzeba i można to zrobić bezpiecznie, odciąć dopływ gazu za pomocą głównego kurka znajdującego się w szafce gazowej w ogrodzeniu posesji;
8. podjąć próbę gaszenia pożaru dostępną gaśnicą wyłącznie wówczas, gdy:
   • pożar znajduje się w początkowej fazie;
   • osoba podejmująca gaszenie nie naraża własnego życia lub zdrowia;
   • istnieje możliwość bezpiecznego wycofania się z pomieszczenia.

Ratowanie życia i zdrowia ludzi ma zawsze pierwszeństwo przed gaszeniem pożaru i ratowaniem mienia.

Po przybyciu jednostek ochrony przeciwpożarowej należy przekazać kierującemu działaniem ratowniczym informacje dotyczące w szczególności:

• miejsca powstania pożaru;
• ewentualnych osób pozostających w budynku;
• lokalizacji głównego kurka gazowego;
• lokalizacji głównego wyłącznika energii elektrycznej;
• innych znanych zagrożeń.

9. POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU WYCZUCIA GAZU

W przypadku wyczucia zapachu gazu należy:

1. nie używać otwartego ognia;
2. nie palić tytoniu;
3. nie włączać ani nie wyłączać urządzeń elektrycznych;
4. nie wykonywać czynności mogących spowodować powstanie iskry;
5. jeżeli można to zrobić bezpiecznie – przewietrzyć pomieszczenie;
6. niezwłocznie opuścić budynek i ostrzec pozostałe osoby;
7. z bezpiecznego miejsca powiadomić Pogotowie Gazowe – 992, a w razie zagrożenia ludzi również numer alarmowy 112;
8. powiadomić przedstawiciela Parafii.

Główny kurek gazowy znajduje się w szafce gazowej zlokalizowanej na ścianie budynku.

Odcięcia dopływu gazu należy dokonywać wyłącznie wtedy, gdy czynność może zostać wykonana bezpiecznie.

10. ZASADY ZAPOBIEGANIA POŻAROM

W budynku zabrania się w szczególności:

1. palenia papierosów i papierosów elektronicznych;
2. używania otwartego ognia bez uprzedniej zgody Parafii i zastosowania odpowiednich zabezpieczeń;
3. zastawiania wyjść, przejść i dróg ewakuacyjnych;
4. ograniczania dostępu do gaśnic, głównego wyłącznika energii elektrycznej oraz innych urządzeń mających znaczenie dla bezpieczeństwa;
5. ingerowania przez osoby nieuprawnione w instalację elektryczną, gazową, grzewczą, alarmową oraz urządzenia zabezpieczające;
6. samowolnego wyłączania lub demontowania czujek;
7. używania uszkodzonych urządzeń elektrycznych;
8. pozostawiania pracujących urządzeń kuchennych bez nadzoru;
9. przechowywania materiałów palnych bezpośrednio przy urządzeniach grzewczych i innych źródłach ciepła;
10. magazynowania materiałów niebezpiecznych pożarowo bez odpowiedniego zabezpieczenia i zgody Parafii.

Każdą zauważoną awarię, zapach gazu lub spalenizny, iskrzenie, uszkodzenie instalacji, gaśnicy, oznakowania albo urządzenia mającego znaczenie dla bezpieczeństwa należy niezwłocznie zgłosić przedstawicielowi Parafii.

11. PRACE NIEBEZPIECZNE POD WZGLĘDEM POŻAROWYM

Prace z użyciem otwartego ognia, spawanie, zgrzewanie, cięcie powodujące iskrzenie, podgrzewanie oraz inne prace mogące spowodować zapłon mogą być wykonywane wyłącznie po uprzednim uzgodnieniu z Parafią i właściwym zabezpieczeniu miejsca wykonywania prac.

Przed rozpoczęciem takich prac należy w szczególności:

• usunąć lub skutecznie zabezpieczyć materiały palne;
• sprawdzić pomieszczenia sąsiednie oraz miejsca, do których mogą przedostać się iskry lub ciepło;
• zabezpieczyć przepusty, szczeliny i otwory;
• zapewnić odpowiedni i sprawny podręczny sprzęt gaśniczy.

Po zakończeniu prac należy skontrolować miejsce ich wykonywania oraz pomieszczenia sąsiednie i – jeżeli wymaga tego charakter prac – prowadzić odpowiedni dozór po ich zakończeniu.

12. PRZEGLĄDY, KONSERWACJA I UTRZYMANIE

Gaśnice, instalacje i urządzenia mające znaczenie dla bezpieczeństwa pożarowego należy utrzymywać w stanie pełnej sprawności technicznej.

Przeglądy i konserwację należy wykonywać w terminach wynikających z obowiązujących przepisów, Polskich Norm, dokumentacji techniczno-ruchowej i instrukcji producentów.

W szczególności należy zapewnić:

• okresową kontrolę i konserwację gaśnic;
• kontrolę instalacji elektrycznej;
• kontrolę instalacji gazowej;
• kontrolę przewodów kominowych i wentylacyjnych w wymaganym zakresie;
• kontrolę instalacji odgromowej;
• kontrolę działania stosowanych czujek i urządzeń alarmowych;
• utrzymywanie oznakowania ewakuacyjnego i przeciwpożarowego w stanie czytelnym i widocznym.

Dokumentację wykonanych przeglądów i kontroli należy przechowywać.

13. ZAZNAJAMIANIE UŻYTKOWNIKÓW Z PRZEPISAMI PPOŻ.

Osoby odpowiedzialne za grupy korzystające z Domu Parafialnego powinny przed rozpoczęciem korzystania z obiektu zapoznać się z:

1. niniejszą Instrukcją Bezpieczeństwa Pożarowego;
2. Instrukcją użytkowania Domu Parafialnego;
3. Zasadami korzystania z Domu Parafialnego.

Korzystający zobowiązany jest zapewnić przestrzeganie zasad bezpieczeństwa przez osoby uczestniczące w organizowanych przez niego spotkaniach lub zajęciach.

Instrukcja powinna znajdować się w miejscu dostępnym dla osób odpowiedzialnych za obiekt oraz – w razie potrzeby – dla ekip ratowniczych.

14. ODPOWIEDZIALNOŚĆ I NADZÓR

Za zapewnienie ochrony przeciwpożarowej obiektu w zakresie wynikającym z obowiązujących przepisów odpowiada właściciel, zarządca lub użytkownik, stosownie do zakresu powierzonych obowiązków.

Korzystający z Domu Parafialnego oraz wskazana przez niego osoba odpowiedzialna zobowiązani są do wykonywania obowiązków wynikających z zawartego Porozumienia, Zasad korzystania, Instrukcji użytkowania oraz niniejszej Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego.

Przedstawiciel Parafii ma prawo kontrolować przestrzeganie zasad bezpieczeństwa w czasie korzystania z obiektu na zasadach określonych w Zasadach korzystania z Domu Parafialnego.

15. NUMERY ALARMOWE

112 – numer alarmowy
998 – Państwowa Straż Pożarna
999 – Państwowe Ratownictwo Medyczne
997 – Policja
992 – Pogotowie Gazowe
991 – Pogotowie Energetyczne

Parafia Rzymskokatolicka pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Jaworniku
tel. 12 272 01 95

16. AKTUALIZACJA INSTRUKCJI

Instrukcję należy poddawać okresowej aktualizacji co najmniej raz na 2 lata, a także po zmianach sposobu użytkowania obiektu, instalacji, urządzeń lub warunków technicznych mających wpływ na ochronę przeciwpożarową. Każdą aktualizację należy odnotować w tabeli zmian.